QQTRIN040946c1

Bhí fear aun ann is caileach cailleadh a bhean is bhí, bhí, bhí triúr páistí aige. Ní raibh aige ach éinne aon duine amháin leis an gcéad mbean is, phós sé aríst arís agus bhí triúr clainne aige leis an darna dara bean.

Sea.

Fuadar Chuaigh siad ar scoil agus bhí an garsún, an chéad garsún a bhí aig ag an gcéad bhean, bhí sí thar bár, barr, bhí sé thar bár barr chun foulaim foghlaim is bhí sé a ag déana déanamh an diail diabhail air ar an gcuid eile. Bhí an chuid eile, ní raibh sí_ in aen aon ghiorracht do bheith có chomh math maith leis, é héin, féin, istoíche Dé hAoine agus Dé, Dé... istoíche Dé Sathairn. Bhuel, be gar... Dhin Rinne sí suas thit sí teighn tinn agus d’úirt dúirt sí ná leigheasach leigheasfadh aen aon rud í ach an chéad beithíoch a thucach thiocfadh insa sa sráid a mharú dhi, agus smut di sin a bheiriú dhi di is go mbeach mbeadh sí alright. Mar do bhí, chuir sí fear faire an garsún so, seo, an garsún so seo maidin bhí sé a ag dul amach a ag féachaint ar a an stoc. D’úirt Dúirt sé, chraum chrom sé ar ghol. D’fhiarhaig D’fhiafraigh an Buláinín Bulláinín Buí, Gaisce an Bhuláinín Bhulláinín Buí, D’Action The Action of a Yella Yellow Little Bull, An Buláinín Bulláinín Buí. Cad a bhí air? Ó adúirt dúirt sé, tá mo dhriotháir dheartháir adúirt dúirt sé, dhá dhriotháir dheartháir a ag dul ar scoil, adúirt dúirt sé, is táimse coinithe coinnithe a tauirt tabhairt aire dhosna dho na beithíg. beithígh. Á ná bac san sin adúirt dúirt sé. D’úirt Dúirt An Buláinín Bulláinín Buí, bhí cuínt caint aig_ aige ag chaen gach aon rud insan san aighmsir aimsir seo.

Sea.

Bó neamha neamhaí a tháinig sé uatha_ tháinig, tháinig an buláinín bulláinín buí seo ua_ uaig. uaidh. Beir air ar an adharc san agus cas, bain casa casadh as, adúirt dúirt sé, agus cuir do lámh isteach an ann adúirt dúirt sé insa, insa sa mb_ mbodán, agus tarrain tarraing amach an leaur leabhar athá atá istig istigh an. ann. Tharrain Tharraing sé amach é is bhí gah gach aen aon rud thíos _____ leaur leabhar san sin agus chroum chrom sé ar a dhá ghlúin. Teighr, Téigh, adúirt dúirt sé, agus bain raighnt roinnt saighl saill dom a líonhaig líonfaidh mo bholg is déarha déarfaidh mé leat go mbeig mbeidh tusa alright adúirt dúirt sé. Is aula amhlaidh a bhí. Nuair a tháinig an _____ aríst arís an chéad lá eile. Cad a bhí, ach bhí sé trí huaire níos feár fearr ná a an chuid eile.

D'fhág muid D'fhág*muid a an tsráid os ós cóir comhair a an tí agus rinne muid rinne*muid ár gcórá gcomhrá sa chistin. Níl fá faoi theach anois aige ag ach duine amháin clainne ach ní mar sin a bhí, bhí muirín mhór air. Cé mhéid duine a bhí sa chlann agat?

Ó naenúr. naonúr.

Naenúr? Naonúr?

Triúr mac agus seisear cailíní is dócha.

Sea.

Shea. Naenúr Naonúr ar fad a bhí an. ann.

Bhuel cé mhéid acra talú talamh atá anois agad? agat?

Cheithre Ceithre acra fichead.

Tá sin réasúnta maith.

Huh?

Tá sin réasúnta math!

Tá rud beag níos mú mó ná an méid sin agam is dó dóigh liom.

Bhfuil?

Tá ocht n-acra is dó dóigh liom...

Agus cé mhéid ceann eallaí eallaigh agat?

Hm?

Cé Cá mhéid ceann eallaí eallaigh a choinneann choinníonn tú?

Beithíg? Beithígh? Caidé Cad é an méid bó athá atá agat? Seacht. Seacht nú nó ocht a de cheannaibh. Seacht nú nó ocht a cheannaibh aun, ann, d’éir de réir mar a thiocaidíst thiocfaidís isteach.

Sea.

B'fhéidir bliain mar seo is bliain mar siúd bliain go math maith is bliain go holc huh?

Bhfuil stoc tirim agaibh?

Tá, bíonn trí nú nó ceathair a de cheannaibh agam.

I gcónaí.

I gcúnaí, gcónaí, off and on. Anois is aríst. arís.

Ní bhíonn aen aon chaoirí chaoirigh agaibh anseo?

Huh? Ní, ní ra raibh aen aon chaíora chaora anso anseo aga_ bhíodar agam tá blianta ó choin shin agus nírbh níorbh fhéidir liom iad a choinneáilt choinneáil aig ag an_ air ar a dtalamh mar gheaul gheall ar mhadraí a ag bhíoch bhíodh a ag gol dul suas treasna trasna an. ann.

Hmm.

D'imídíst D'imídís fiain fiáin siar go dtí

Go Cionn Ceann Léime...

Go Ceaun Ceann Léime! Tá aithint aithne agat air ar Cheaun Cheann Léime is dócha.

Tá.

Shea.

Cé bhfuil_

Ó is breá an áit é, is breá an áit é. An ro raibh tu tú thiar an? ann?

Bhí.

Ó má bhí tú mhuise.

Is álainn an áit é.

Tá fios do chuid tíorach tíre agat.

Tá.

Tá fios do chuid tíorach tíre agat alright! Má bhí tú siar ansan!

Ó bhí.

Níor casach casadh leat aen aon sprid an? ann?

Níor casa. casadh.

Á féach...

bhfuil siad unn? ann?

Féach mhuise tá siad aun! ann!

Bhfuil?

Tauir Tabhair aire dhuit féineach, féin, sea tá sprideanna an, ann, tá sprideanna an ann agus sprideanna muara móra agus tá sprideanna daighnséarach. dainséarach.

Bhfuil?

Bhí fear a ag góil gabháil aniar ansan ansin ón Light_ ó_ ó Cheaun Cheann Léime fadó, agus d'úmpaig d'iompaigh a.. béal air ar a dtaebh dtaobh treasnach trasnach is d'úmpaíoch iompaíodh a bhéal siar air ar a dhroum! dhroim!

D’umpaíú Iompaíodh a bhéal siar ar a...

D'úmpaíoch Iompaíodh a bhéal siar air ar a dhroum! dhroim!

tcí feiceann Dia is a bhfuil agam de

Agus bhí_ nuair a théach théadh sé, nuair a thagach thagadh a_ an catalach creatlach air ar a dhroum dhroim leis, sea ní bhuailtí aen aon bhuile bhuille air nú nó go leagach leagadh sé anuas é is nuair a leagach leagadh sé anuas é ghreadach ghreadadh sé é, ghreadfaí go math maith é. Bhíoch Bhíodh sé a góil gabháil air ar nú nó gur aumpaig iompaigh a bhéal siar air ar a chúl.

Bhuel...

Tháinig an ministéir ministir chuige is níorbh fhéidir leis aen aon mhath mhaith a dhéana dhéanamh dho dhó ach insa sa deire deireadh chuir sé fios ar an sagart agus d'únta thiontaigh sé thar ar n-ais ais aríst arís é.

Hmm.

Agus be gar, tháinig sé chuige féin. D’únta Thiontaigh sé ansan.

Sea. Bhuel inis dú dom a Mháirtín nuair a bhí tusa beag an ró raibh Béarla ar bíth bith á lauirt labhairt thart anseo?

Beagán.

Beagán Béarla unn.

Beagán.

Nuair

a bhí

tusa beag?

Beagán nuair a bhí mise beag. Ní raibh faic an muíntir muintir a bhí insa sa te teach seo ach Gaeilge múrán mórán ach mo mháthair. Ach bhí ina Ghaeilge is ina Bhéarla aici sin mar bhí scoláire bocht ó Chiarraí acu agus insan san aum san an dtuigeann tu. Bhí Marcas Keane ansan ansin theas insa sa lodges is ní ro raibh faic le déana déanamh aige ach úntó tiontú amach mar a, agus tá to do chlaun chlann ar scoil.

Sea.

A agus b’éigean dóib_, ba éigean dóibh scoláire bocht a fháil le hiad a mhúine mhúineadh ansan ansin in inead ionad é féineach féin .

Sea.

É féin agus a dhriotháir dheartháir agus a dhriofúr dheirfiúr bhí sí pósta thiar sa cheaun cheann thiar don bhaile seo agus bhí sé sin i gCíl gCill Bheathach, mo mháthair, muíntir muintir mo mháthar.

Bhí

Béarla

aig ag do mháthair?

Ó bhí Béarla agus Gaeilge aici. Bhí sí ábalta ar é a scríobh is a léamh agus múrán mórán do_ don chlaun chlann bhíodar ábalta ar é a scríobh is a léamh. Tá duine acu a ag teacht abhaile anois ó Queensland.

Bhfuil?

Tá... tá sí le bheith anso anseo go gairid is dó dóigh liom.

Agus ansin d'imí d'imigh an Ghaeilge tamalt tamall nuair a ag bhí tú a ag fás suas?

Ó... Cad d’úirt dúirt sé liom is geár gearr ná be beidh sé ina Gaeilge ná ina Béarla agatsa adúirt dúirt sé.

Cé Cá a d’úirt dúirt é sin?

An maighstir máistir agus bhuail sé a ghuíochaint ghuíodóireacht orm. Ó, dá gcastaí liom tu tú tá fiche blian bliain ó choin shin .

Sea...

Sin é an t-aum t-am a ag bhein bheinn a ag caighnt caint leat!

Ní ro míd rabhamar i bhfad inár gcola gcodladh nuair a an d'aire míd d'airíomar a an rothar t-urchar agus bhí trí rothar. urchar. Ó arsa mise, ní hé sin an gunna. Ní chafach chaithfeadh sé có chomh minic sin. Ní chafach chaithfeadh arsa mo dhreatháir dheartháir Séamas rud éicínt. éigin. Tháinig an fear a mhair lasmu lasmuigh dhín, tháine tháinig sé isteach. Chrag Chnag sé an daras, doras, d'ascail d'oscail mé an daras doras do. dó. Airím ar ______’ says he hé ‘siar tímpeal timpeall Leán Oileán na gCapal.’ gCapall.’ ‘Cad a d’airíonn airíonn tu’, tú’, arsa mise. ‘Airím glór slauraí’ slabhraí’ says he hé ‘agus cuínt caint fearaibh fir ag imeacht insan san ngaoith. Tag Tar amach’ says he hé ‘go n-airí tu tú é’. Fua Fuáil me mé amach in éindí leis agus d’aire d’airigh mé. D'aire D'airigh me mé glaech glaoch na máirnéalaig mairnéalaigh ar a chéile agus d’eighre d’éirigh m'athair agus mo dhriotháir, dheartháir, mise agus an fear a bhí leis _____ Tomás a Ghau Ghabha a ghlaeidís ghlaoidís air, hAurachán hAnnrachán badh ba ea é. Agus do dhin míd rinneamar ar Leán Oileán na gCapal gCapall tímpeal timpeall chúig cúig nú nó de núimintí nóiméid siúil. Dar fia, arsa sé_ arsa Tomás a Ghau, Ghabha, fear eaglach badh ba ea é. Is geaul geall le Man of War í’ ar seisean, agus ní raghach rachadh éine aon duine amach ar an leán. oileán. ‘Dhera eist, arsa m’athair ‘siúil’. Fua míd Chuamar amach ar an leán oileán agus bhí triúr dosna do na máirnéalaig mairnéalaigh in áirde airde ar an leán oileán an uair sin. Ba mh_ ba mhath mhaith dhóibh go ro raibh sé i dtrá dtráth mhara mhar mar do tháine tháinig siad anuas ar théad ar leac, agus d’ime d’imigh siad ar fead an leac agus chua chuaigh siad suas ar thaebh thaobh an leáin. oileáin. Ach dá mbeach mbeadh sé ar lán mara, bheidís caighlte. caiilte. Lúng Long cheithre ceithre gcraun gcrann badh ba ea í ládáilte uileog uile le, le, le, le cruineacht. cruithneacht. Sé mhíle tona tonna is dó dóigh liom. Ach ní ro raibh sí ansan ansin ach lá nuair a thit na craighn. crainn. Agus tháinig an chruithneacht ar fad ar dtír. Agus bhí, bhí lea_ lea_ aírde airde an bhalla san do chruithneacht ar díol in áit a nglaenn nglaonn siad an Dún Beag air. To the east of the place where you go out on ón the island. Ach dhin rinne na daoiní daoine siú seo airgid uirthi, na, na daoiní daoine tímpeal. timpeall.

Dhein?

Dhin! Mar bhí, bhí a cruithneacht gah gach aen aon lá acu agus tháine tháinig sí anso anseo le capail capaill agus asail is miúls is gah gach aen aon rud is ______ bhí siad á thauirt thabhairt abhaile dtí stoc agus muc is rudaí mar sin a dtuigeann tu. tú. Ach tá sí an i gcúnaí. Tá an colainn an i gcúnaí gocnaí le taebh taobh an leáin. oileáin. Féach! An bhfeiceann tu tú an smut iarainn sin? Sin smut den iarann a

bhí

ínti.

Agus ceart go leor bhí an t-iarann ansin, thuas a déanú déanamh ionad rafta unn. ann. Is beag is fiú an fharraige anois ní bristear bádaí báid héin. féin. Mian fheirmeoirí iad go léir anseo beagnach ach roimh an chogú chogadh dheireanach, bhí dhá sórt gléas beatha fá faoi Cheann Léime. Píolótaíocht agus feirmeoireacht. Bhí píolóitithe ó gach long a ag bhe bheadh a ag dul suas Béal na Sionainne agus san am sin, b'fheár b'fhearr an bheatha seo ná an fheirmeoireacht. Idir Cill Beatha agus Ceann Léime, tá Cnoc na bPíolóitithe.

Is cuín cuimhin liomsa beirt beirt mrá mná a bhí a ag maireachtáil ar Chroc Chnoc an Bhulláin, Croc Cnoc na bPíolóitithe. Do bhí áit bheag acu ar fad, feirmiúirí feirmeoirí beaga, dhá bhó. B'fhéidir go mbeach mbeadh capal capall acu ach do bhí triúr nó creathrar ceathrar fear nú nó cailíní insna sna tithe an. ann. Do bhí cailín iníon le bean acu, go mór le píolóitithe, píolóití píolóta agus do phós sí é. Bhuel adúirt dúirt an bhean eile ní ro sí i bhfad uaithi. ‘Héach ‘Féach mhuise’ adúirt dúirt sí. Ní fheadar mé cad a dhéanha dhéanfaidh mo níonsa, iníonsa, an bpósa bpósfaidh sí an feirmiúr feirmeoir beag san thuaig, thuaidh, Seán Ó Catháin a bhí air. Féach b’fheara b’fhearr dhi di píolóitithe píolóití a phósa,’ phósadh,’ adúirt dúirt an bhean eile. Bhuel, ní bheig bheidh aen aon rud le rá agam léithe’ leithe’ adúirt dúirt sí, ‘dineach sí mar is math maith léithe.’ leithe.’ Do phós siad, an bheirt chailíní agus do casach casadh na mrá mná le chéile lá thuas ar an gcrocán gcnocán tá's tá a fhios agam an spota go math maith agus bhí aithint aithne agam ar cheaun cheann dosna, ar, ar, ar, ar an tseanabhean, tseanbhean, ceaun, ceann, duine acu. Phós Cáitín’ arsa í sin ‘ an píolóití?’ Ó phós,’ arsa Mary, Cearmada, Máire Ní Chearmada, ‘ ó phós’ arsa sise. Phós, tá sí go math maith as. Níl aen aon bhael’ bhaol’ adúirt dúirt sí ‘ná ‘nach beig mbeidh tae gah gach haen haon lá sa mbliain aici.’ Bhuel’ arsa Cáit Ní Chonchúir, is í an tarna dara bean í. Féach a Mhary’ arsa sí sin, tá an phíolóitíocht go maith ach fan,’ arsa sí sin sise go gcuirtear

an

sceach ar

an

mbearna dhearg.’

Is í an bhearna dhearg an fhairsineacht fhairsingeacht farraige atá idir Cheann Léime agus Cheann Chiarraí, Béal na Sionainne. Thiar in aice le Croc Cnoc na bPíolóitithe os cionn na farraige atá cónaí ar Mháire Nic an Oirchinní. Oirchinnigh. Is goire gaire don chéad ná don cheithre ceithre scór go mór í agus chath muid chaitheamar seal a ag córá comhrá léi héin féin agus le Henry Blake.

Ní raibh aen aon scoil anso anseo thuaig thuaidh an uair sin, sin í an bhliain a an cuireach, cuireadh, a an dineach rinneadh a an scoil. Is

í.

Is é an áit a raibh a scoil in áit a nglaenn nglaonn siad Clochán Suláin air.

Sea.

Do bhí scoil ansan ansin a raibh an seanamhaighstir seanamháistir a mhúin mise, bhí sé a m_ a múine múineadh scoile ansan.

Bhí.

Sular tháinig sé ó thuaig thuaidh mar

a ag

bhfuil an scoil anois.

Bhuel a ag Mhary, bhí t'athairse d'athairse féin

a ag

múnú múnadh scoile.

Bhí

mhuise.

Bhí sé a ag múine múineadh ar scoil, sea bhí.

Agus bhí sé, bhí sé a taurtha tugtha suas do. dó.

Bhí.

Mar mhaighstir. mháistir. Bhí sé thar

bár. barr.

Bhí sé thar bár! barr! Ó Chiarraí badh ba ea é ar dtúis.

Tomás Pender a

bhí

air.

Ó bhí sé thar bár barr le haghaí... haghaidh...

Bhí.

Bhíoch Bhíodh scoil oíche aige agus bhí _____.

Féach adeireach deireadh sé liomsa, nuair a ag bhíoch bhíodh sé a ag scríobh ó ba bhreá an scríniúir scríbhneoir é. Tá sí sin mar é, ana-scríniúir. an-scríbhneoir. Bhuel adeireach deireadh sé liomsa i mBéarla: "Them five fingers is writing to Buckingham Palace!". Deireach Deireadh sé liomsa agus b’fhíor o dó san. sin.

Is cuín cuimhin leatsa a Mhary nuair a chua chuaigh tú go Meiriceá?

Is cuín. cuimhin.

An cuín cuimhin leat an lá?

Is cuín, cuimhin, ó, ní fhéatainn fhéadfainn aen aon lá. Is cuín. cuimhin.

D'fhág tú Cobh, an ea?

Ha?

Cobh, Cobh a dh'fhág d'fhág tú? Ó Queenstown. Ó Queenstown.

Thug an Tinder amach dtín... go dtí an... go dtín dtí an Majestic sin.

Sea.

Thug sí amach go dtín dtí an mbád mór sin. Ó lúng long bhreá go léir agus a ag gól gabháil anún anonn sé lá a ag bhí sí a ag dul anún. anonn. Bhí driotháir deartháir do seo in nineteen eleven agus cailín. Bhí an_ sinn i bhfochair a chéile. Bhí seó an, ó ba bhreá, bhreá, bhí ana-joy orm. Rínce Rince is ceol is gah gach aen aon rud agus ní raibh tinneas farraige riamh orm agus is eamh amhlaidh do bhíoch bhíodh an mharú nuair ná loirgeóidís lorgóidís a ag rínce rince mi mé agus ní loirgeóidís lorgóidís mar e_ thá’s tá a fhios agat, ní raibh aen aon aithint aithne acu orm agus thug cailíní óna n-áit féin, cailíní ó Chiarraí a ag thugaidíst thugaidís a ag rínc. rínce. Bhíoch Bhíodh buile dhearg orm nuair ná nach loirgeóidís lorgóidís mi. mé.

Ar an mbád?

Sea agus bhí mé ábalta ar aghaig aghaidh a dhéana. dhéanamh.

Rínce. Rince.

Bhí...

Cén sórt rince a dhéanaidís an t-aum sin?

Dhera, na setsanna is na capers agus sets.

Agus cén sórt ceoil a bhíoch bhíodh agaí. agaibh.

Bhíoch Bhíodh mileo_ sórt mileoidean is sórt concertina is ceol a ag dul sa spéir. Ba bhreá liom dul thar ar n-ais ais aríst arís marach murach mé a bheith críonna. Ba bhreá liom dul, dul go Meiriceá ach tá seó acu marbh anois a raibh aithint aithne agam orthu thá's tá a fhios agat.

Tá, d'imig d'imigh ar tháinig rúinn romhainn agus imeoimíd imeoimid féin. Ó