1970 : QQTRIN016179
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Sin
mí
Mheithimh?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Eh?
Pádraic Dolan
Tá
sé
sin
cúpla
míle
ón
áit
seo.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
_____
é.
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Tuigim.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Bhí
Gaeilge...
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Bhfuil
eh,
bhfuil
seandaoine
eile
sa
cheauntar
cheantar
fós
a
bhfuil
Gaeilge
acu?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hah?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Níl,
níl
aen,
bhí
seanduine
thuas
in,
i
nDoirín
thál
thall
bin
é
a
bhfuil
Gaeilge
aige
anois
ar
chor
a
bith.
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Bhuel
nuair
a
bhí
tú
óg...
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Tá
Gaeilge
mhaith
aige
sin.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hah?
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Sea.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
bhí
Pádraic Dolan
An
ea?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Mmm.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Cad
a
bhí
á
dhéanamh
agat?
Pádraic Dolan
Cad
a
bhí...?
Is
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
beag
an
scolaíocht
a
fuair
mé
ansin.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hah?
Pádraic Dolan
Cad
a
bhí
á
dhéanamh
agat?
Cén
obair
a
bhí
ar
bun
agat?
Pádraic Dolan
Ag
obair
isna...
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam
ach
bhí
tú
anaun
anonn
mar
sin
ocht
déag
ochtó
seacht,
ab
an
ea?
Ocht
déag
nócha
seacht.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Sea
sea.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Sea.
Daoine
as
Gaillimh
freisin,
an
ea?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hah?
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Mhuise_
Pádraic Dolan
As
Donegal?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Tram.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Agus
is
dócha_
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Agus
ansin
d’obra
d’oibrigh
siad
arís
iad
a
an
dtuigeann
tú,
is
chuir
siad
lectricity
electricity
ann
an
dtuigeann
tú.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Suas
an
tsráid
agus
bhí
mise
i
mo
thiomálaí,
thiománaí,
bhuel,
bhí
mé
mur
bhur
déarhá
déarfá
chúig
mhíle
air
ar
air
ar
leathuair
mar
sin.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Agus
guh
gach
áit
a
stopainn
é
le
______
sráid
im
bautaí
babhtaí
thá's
tá a fhios
agat
nuair
a
bhítheá...
bhíteá...
Pádraic Dolan
Tuigim.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Stuf
Stuif
nó
daoiní,
iad
a
ghoil
dhul
isteach
sa
gcár,
gcarr,
dropáil
a
thuile
thuilleadh
acu
suas
an
bhóthar,
i
leith
air
ar
a_
air
ar
a
chroisbhóthar
chrosbhóthar
a
fháil.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Cén
bhliain
a
tháinig
tú
ar
ais
go
hÉirinn
ar
deire.
deireadh.
Cén
aois
a
bhí
agat?
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ar
deire...
deireadh...
Pádraic Dolan
Cén
aois
a
bhí
agat
nuair
a
tháinig
tú
ar
ais?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Cén
aois
a
bhí
mé?
Nineteen...
I
come
here...
the
breaking
out
of
the
war,
what
was
that?
Fourteen?
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Sea.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Wha?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Athrú
mór.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
sé
ag
imeacht.
Pádraic Dolan
Beagnach.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá’s
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Mm?
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ní
fuair.
Pádraic Dolan
Nach
fuair.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ní
fuair.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ó
tá.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Sea...
Pádraic Dolan
bheach
bheadh
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
siad
agamsa.
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
An
féidir
leat
mar
shompla
shampla
an
Ghaeilge
air
ar
an
raidió
a
thuiscint,
a
thuigmheáil.
thuiscint.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ní
laurann
labhraíonn
siad
ceart
a
ar
chor
a
ar
bith
mar
a
ar
laurann
labhraíonn
siad
a
ar
chor
a
ar
bith
í.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Bím.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Bíonn.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
D’fhéatainn.
D’fhéadfainn.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Sin
iníon
do
mhic?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Sí.
Sea.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Eh?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ah
sin
ní
ro
raibh
dada
_____
ach
dhiún
dheamhan
taidhbhsí
taibhsí
agus
uile
shórt
mar
sin
agus
d’fhéataí
d’fhéadfaí
caighnt
caint
air.
Ní
fiú
brobh
iad.
Pádraic Dolan
Tá’s
agam.
Chuireach
siad
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
agam.
Tá’s
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Níor
thuig
mé
é.
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Nach
ro?
raibh?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ní
r_
mé
ag
obair...
Pádraic Dolan
Ró-chrua?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ró-chrua.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Fuair
mé_
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Corcaí...
Corcaigh...
Pádraic Dolan
Go
Cóbh.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Nach
ro?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ní
ro,
raibh,
bhuel
fua muid
fuaireamar
an_
fua muid
fuaireamar
buidéal
fuiscí
fuisce
idir
na
cheathrar
againn
i
gCorcaí.
gCorcaigh.
Pádraic Dolan
Yeah?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá’s
agam...
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tuigim.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
An
cuín
cuimhin
leat
cad
é
an
praghas
a
bhí
ar
an
ticéad
le
dul.
Cad
é
an
costas
a
bhí
ar
thicéad
go
Meiriceá
nuair
a
ag
bhí
tú
a
ag
dul.
Ní
cuín
cuimhin
leat
cad
a
chosain
sé.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Cúig
phunt
nó
mar
sin?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Shea.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Nach
ro?
raibh?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
An
raibh
tú
riamh
i
nGaillimh
roimh
dul
go
Meiriceá
duit?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hainiceas.
Chonaic mé.
Pádraic Dolan
An
ea?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Go
minic.
I
Pádraic Dolan
nGaillimh?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Sea.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá’s
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Chuir
siad
an
ruaig
orthubh...
orthu...
Bhí
siad
ar
lá
maith
á
bhailiúchán
ansin
nuair
a
thainic
tháinig
siad
le
é
a
leagant.
leagadh.
Bheach
Bheadh
sé,
leacach
leagfadh
sé,
leacach
leagfadh
sé
an
teach
anu_
anuas
air
ina
mullach,
an
chéad
_____
______
dhó.
Do
_______
meacha,
beacha,
amach,
chathamh
caitheadh
amach
é.
Á...
Scuaib
Scuab
sé...
Níor
fhág
siad
daoiní
daoine
thúmpal
timpeall
ar
an
áit
aen
aon
áit
a
chua
chuaigh
siad_
meacha
beacha
ann
an
agus
d'ime
d'imigh
siad
agus
chuireach
chuireadh
siad,
chuireach
chuireadh
siad
i
bhfalach
bhfolach
ansin
é.
Pádraic Dolan
Tuigim.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
An
ea?
San
Aifreann
agus
sa
bhfaoistine
agus
mar
sin?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Sea.
Pádraic Dolan
a
Pádraic Dolan
An
ea?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Mmm.
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
An
raibh's
raibh a fhios
agat
céard
is
agus
earthquake
aun?
ann?
An
raibh's
raibh a fhios
agat
roimhe
sin
cad
a
bhí
i
gceist.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
chuala
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hmm?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Á
mhuise
tá.
Pádraic Dolan
Cén
fáth?
Pádraic Dolan
An
ea?
Cén
fáth?
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Mhmm.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Ceist
dheirig,
dheiridh,,
an
dó
dóigh
leat
go
bhfuil
feaus
feabhas
tacaí
tagtha
ar
an
sael
saol
sa
bhaile?
An
bhfuil
an
sael
saol
feausaí
feabhsaithe
go
mór
i
nGaillimh
ó
bhí
tú
óg?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Na
traenanna?
traenachaa?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ah
tá,
tá.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hmm?
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
An
trael?
Ní
thuigeann
mé
thú.
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Bunoscíon.
Bun os cionn.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hah?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
An
gceapann
tú?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
dar
leat.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Mhmm.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
an
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
chuid
sin______.
_____
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Aha.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Tá...
Pádraic Dolan
Now,
abair
leat...
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
An
ea?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Bhí_
Bhíoch
Bhíodh
sé
tránóna
tráthnóna
a
ar
bi
bith
bhí
ualach
isteach_
isteach_
istea_
amach
is
isteach,
amach
insa
sa
chrucán
chnocán
ach_
an
t-am
seo
fada
ó
shin
ní
ro
raibh
aen
aon
leigheas
aun
ann
leis
a
tala
talamh
a
chuir
chur
ach
an
chraiseann
chraiceann
a
bhaint
dhon,
dhon
tala
talamh
agus
é
______
gé_
nuair
a
gheidhe
gheobhaidh
siad
béiteáil
air.
Pádraic Dolan
Mm
hm.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
An
gcreideann
tú
é
sin?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hm?
Pádraic Dolan
An
gcreideann
tú
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
é
Pádraic Dolan
sin?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Creidim
é
sin!
Pádraic Dolan
An
ea?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Agus
deir
m’a_
m'athair,
go
ndéana
Dia
Dá
trócaire
air.
Leag
sé
orthú
orthu
an
talú
talamh
insa
sa
lua
luaith
le,
le
béiteáil
a
dhéana
dhéanamh
dhó,
lena
chratha
a
scratha
scrathadh
dhó
agus
luatha
úinne
uaine,
go
ndéana
Dia
Dá
a
mhaith
air,
bhuaileit sé
bhuaileadh sé
é
le_
leasú
a
bhí
aige
le_
le_
na
fataí,
ní
ro
raibh
a
malhraid
malairt
againn
le
fáilt
fáil
an
uair
sin.
Pádraic Dolan
Mm
hm.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Mm
hm.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Agus
bhí
leathchearthú
leathcheathrú
nú
nó
cearthú
ceathrú
Colm
Bán,
na
Pantalóga
is
na
Scraitheacha
Scraitheanna
Lally
air a
ar
dhó.
Thá's
Tá a fhios
agat.
Bhí
siad
teirim
tirim
a
ndóin
ndóthain
lé
le
hí
iad
a
dhó
agus...
Pádraic Dolan
Tuigim.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Múin
Móin
a
dhiona
dhéanamh
uaidhe,
uaidh,
Tiní
Tine
a
dhiona
dhéanamh
uaidhe.
uaidh.
Ach
an
oíche
seo,
chua
chuaigh
Páraic
Pádraig
agus
Seán
síos
ar
an
gcroc,
gcnoc,
suas
le
doras
na
bruíne.
Shin
é
an
áit
a
ag
bhí
an
páircín
acubh
acu
agus
thosa
thosaigh
siad
a
ag
dó
na
sc_
na
scrathacha.
Agus
be
gor,
thainic
tháinig
fear
óg,
nuair
a
hainic
chonaic
mé
a
bheist
veist
a
ligint
ligean
síos
agus
_______
a
suas
le
doras
na
bruíne
agus
thá's
tá a fhios
agat
bhí
na
siógaí
sióga
a
ag
góilt
gabháil
isteach
is
amach
is
ní
fheiceá
fheicfeá
iad
thá's
tá a fhios
agat.
Pádraic Dolan
Mm
hm.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Bhuel
be
gor,
bhí
Páraic
Pádraig
án
ann
cúpla
nóiméad
a
bailiú
suas
a
ag
bhríste#?
nuair
a
ag
thainic,
tháinig,
thúsa
thusa
siad
a
ag
teacht
amach.
Is
d’úirt
dúirt
sé
seo
'capall
is
stiall
dhúsa
dhomsa
agus
capall
is
stiall
dhúsa.’
dhomsa.’
‘Muise,
capall
is
stiall
dhúsa'
dhomsa'
arsa
Páraic.
Pádraig.
Céard
a
tharla
do
thúsa
thosaigh
siad
______
leis.
Bhí
sin,
bhí
siad
_____
lé
le
n-ais.
Chua,
Chuaigh,
chua
chuaigh
siad
doras
in
______.
Chath
sé
a
chóta
orthu.
As
go
brách
leothubh.
leo.
Ní
ro
siad
de
deich
nóiméad
go
ro
siad
ar
______
agus
céard
a
bheach
bheadh
ansin
ach
cailín
óg.
Bheach
Bheadh
sí
a
goil
dul
a
pósú
lárnamháireach
lá arna mhárach
agus
bhí
bainis
mhuar
mhór
acú
acu
an
agus
thug
siad
isteach
cailleach
leóthubh.
leo.
Bhí
an
ann
sheanachailleach
á
fhágáil
féin
in
áit
an
ann
chailín
óg
agus
an
ann
cailín
óg
a
ag
góilt
gabháil
leóthubh.
leo.
Bhí
siad
tamal
tamall
an
ann
is
bhí
siad
ar
na
_____
iad
a
ar
cheilt
ach
Pháraic.
Phádraig.
Thainic
Tháinig
Páraic
siar,
an
obair
ar
fad
a
mh'anam.
Thug
siad
léithi,
léi,
beitheach
beithíoch
_____
amach
í
agus
bhí,
chua
chuaigh
sí,
bhí
sí
a
sraefag_
sraefagraí
agus
chua
chuaigh
sí
taebh
taobh
amui
amuigh
dhon
daras
doras
lé
le
í
héin
féin
a
ghlana
ghlanadh
suas
agus
ach
leaid
acú
acu
____
orthubh.
orthu.
Chaith
sí
taebh
taobh
thiar
dho
Pháraic
Phádraig
air
ar
a
an
gcapall
í,
chúlóg.
Sin
an
aum
ina
ro
raibh
siad
_____
aríst.
arís.
D’úirt
Dúirt
sé
le
Páraic...
Pádraig...
'thá...
'tá...
Tar
anuas
don
den
chapal
chapall
sin
agus
tauir
tabhairr
an
bhean
seo,
do
chailín
sin
isteach
huig
a
rí.
Ní
ro
_____
Páraic
Pádraig
_____
isteach
huig
a
rí,
coinneó
coinneoidh
mé
héin
féin
í!
Coinneó
Coinneoidh
tú
héin
féin
í?
_____
arsa
Páidín,
Páraic.
Pádraig.
Bhí
leaid
eile
agus
chuir
sé
ar
mhulach
mhullach
a
chinn
é,
thainic
tháinig
leaid
eile
agus
hainic
chonaic
siad
an
______
thuas.
Chuir
Páraic
ar
talú
í.
Bhuel,
cén
áit
a
bhfuí...
bhfaighidh...
Coinneód...
Coinneoidh mé...
Ní
Níor
thúra
thabharfaidh
mé
suas
____
mé
héin
féin
í
ná
éinne
eile
agaibh,
coinneó
coinneoidh
mé
í.
By
gor...
Chuir
sé
an
ruaig
orthubh
orthu
ar
fad.
Agus
níor
thug
sé
isteach
í
achoí,
choíche,
bhí
an
áit
oscailte
suas
______
isteach
huig
chuig
a
an
rí
lé
le
uile
shórt,
agus
thug
Páraic
léithi_
leis
í
agus
bheach
sé_
cho_
leis
an
gclai
gclaíomh
agus
chua
chuaigh
sé
a
chaint
le___
aig_
aig
ag
a
athair.
Ó,
doir
dar
_____
anseo
agus
doir
dar
_____
ansiúd
a
deir
a
t-athair
cé
a
an
thosa
thosaigh
é
sin
ach
a
an
thug
a
an
sciob
sciobadh
uathu
agus
a
rithiléireach ,
rithiléireach*?,
as
a
mheabhair
a
bheach
sé
imithe.
Bhí
mé
air
a
bhFrainc
ó
shin
agus
thug
mé
cailín
deas
leis
agus
scuab
anseo
agus
____.
‘Seo
rudaí’
adeir
a deir
sé
‘
a
bhfuil
tuílte
tuillte
agam,
‘cuir
air
an
bplaidhce
anseo
í.’
Thug
an
t-athair
suas
é,
tháinic
tháinig
sí,
thainic
tháinig
sí
án
ann
ar
chaoi
ar
bi
bí
adeir
deir
sé
_____
'cén
áit
a
bhfuair
tú
í?'.
D’úirt
Dúirt
an...
na
síógaí
síoga
leis
'.
Coinneód
Coinneoidh mé
féin
í
ní
dhéana
dhéanfaidh
sí
aen
aon
rud
math
maith
dhuit.
'Math
nú
nó
olc'
a
deir
Páraic,
Pádraig,
adeir
a deir
sé
'coinneó
'coinneoidh
mé
í'.
Choinne.
Choinnigh.
Thug
siad
abhaile_
thug
sé
abhaile
í,
í
héin
féin
agus
a
athair___
isteach,
teach,
teach,
teach,
ag
teacht
ar
a
ag
______
héin
féin
í
agus
bhí
sí
suairc
is
agus
sásta
an
ann
agus
bhí
sí
a
ag
diona
déanamh
ráin
aráin
is
agus
a
diona
déanamh
obair
agus
chuile
shórt
dhaidhbh.
dhóibh.
Go
ro
raib
an
coirce,
in
am
é
a
bhaint
agus
na
fataí
prátaí
arís
agus
mar
sin.
Bhí
Páraic
Pádraig
idir
í
héin
féin
agus
a
ag
hathair
an
lá
seo
a
ag
baint
choirce
leis
an
chrán.
chorrán.
Níor
Ní
hainic
fhaca
an
chrán
chorrán
ag
obair
ariaú
riamh
air
a...
Pádraic Dolan
Chnoc!
Chonaic mé!
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
ag
obair
and
be
God,
cuid
mhuar
mhór
choirce
bainte
acú
acu
nuair
a
hainic
chonaic
sé
ina
luí
í.
Deaul
Diabhal
punann
a
an
ghearr_
a
an
ghearr
siad
le
seachtain
nár
bhuail
siad
anuas
ar
a
an
gcailín
bog,
air
ar
a
an
mbean.
Maró
Maróidh
sé
í,
á...
_____
ag
obair
anseo
agus
_____
chuir
sí
an
rith
orthubh.
orthu.
Thug
sé
abhaile
aríst
arís
í
agus
ansin
‘gheau
‘gheobhaidh
mise...
ar
fhaitíos
_____
adeir
a deir
Páraic
Pádraig
a
deir
sé.
Bhí
go
maith
agus
ní
rau
go
holc.
Tháinig
lá
gaoithe
án
ann
agus
bhí
an
ghaoithe
ghaoth
a
ag
séide
séideadh
isteach
aig
ag
doras
na
bruíne.
D’ime
D’imigh
leis
án
ann
agus
le
Páraic
Pádraig
agus
fuair
sé
an
méid
leaids
leaideanna
óga
a
bhí
thumpal
timpeall
na
háite
ann
go
bhfuair
sé
fraíoch
fraoch
agus
______
_____
agus
seanfhéar
agus
drioslacha
driseacha
agus
_____
isteach
aig
ag
doras
na
bruíne
iad
agus
chó
chomh
luath
is
a
thug
sé
isteach
é
thug
sé
tine
dho.
Cuire,
Cuirfidh,
cuire
cuirfidh
mé
lasa
lasadh
mé
an
taoíbh
taobh
thall
a
deir
Páraic
Pádraig
agus
bhí
sé
gá
á
lasa
lasadh
isti.
istigh.
Tar
anois
agus
ní
bhaca
bhacfaidh
mé
le
héine
agus
léis
léas
héin
féin
agus
léi
héin
féin
____
go
deó.
deo.
D'inis
sé
sin
le
Páraic,
Pádraig,
chagail
choigil
sé
an
tine.
Bhuel,
bhí
siad
suas.
Ní
_____
ní
ro
raibh
sise,
ní_
níor
thuig
siad
iad_
iad
héin
féin
a
ag
caighnt
caint
thá's
tá a fhios
agat.
Ní
_____
Páraic
Pádraig
ach
Gaeilge
agus
ní
ro
aicise
ach
le
Francach.
Thumpal
Timpeall
dhá
bhliain
uaí
uaidh
sin
thuig
siad
a
an
chéile
agus
an
bottle
amu
amú
aige
agus
é
a
an
goil
dul
ar
a
an
drink.
'Muise,
a
an
dtiocá,
dtiocfá,
péire
acu,
muid
is
agus
Páraic.
Pádraig.
An-lá,
b'fhéidir
____
bheach
bheadh
sé
imithe___
imeó muíd.
imeoimid.
Amach
leóthú
leo
_____
Ar
ndó
ndóigh
thóg
sé
díos
níos
fhaide
_____
nuair
a
thainic
tháinig
sé...
an
bauta
babhta
roimhe
sin
nuair
a
bhí
Páraic
Pádraig
án
an
nuair
a
thug
sé
i
leith
í
don
mbainis.
Nuair
a
bheach_
bheadh_
ar
nóin,
ndóigh,
diún’s
deamhan a fhios
agam
dé
cad é
mhéid
lá
athá
atá
án
ann
agus
oíche.
Thóg
sé
aníos
pé
rud
a
ith
siad
aig
ag
a_
aig
ag
an
Fhraighnc.
Fhrainc.
D’eirig#?
sé
a
bhean
ar
chaoi
ar
bith,
fuair.
An
_____
fuair
sé
ansin
as
na
hauinn
is
agus
na
báid
agus
huile
shórt.
Thóg_
Fuair
siad
seanchár
seancharr
le
hí
haghaidh
í
thóirt
thabhairt
abhaile
aig
chuig
a
hathair
agus
a
mháthair,
agus
an
lá
a
d'eighre
d'aighre
siad
aige
ag
baile
an
tseanchailleach
a
an
d'fhág,
d'fhág
sí
ina
dhia,
dhiaidh,
ina
dia
diaidh
thá's
tá a fhios
agat
_______
ina
bhean
í,
bhí
sí
héin
féin
agus
eh
a
an
fear
pósta
fear
a
an
tugamh
tugadh
isteach
aig
ag
na
hathair
is
agus
a
an
mháthair
é
agus
chua
chuaigh
sí,
bhí
sí
amu,
amuigh,
bhí
sí,
fuair
sí
bás
agus
cuireamh
cuireadh
í
an
lá
a
ag
thainic
tháinig
siad
ansin.
Pádraic Dolan
Tuigim.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Luath
go
leór,
leor,
fuair
siad
a
ag
cár
carr
agus...
go
rachait
rachadh
sí
is í
aig
chuig
teach,
aig
chuig
an
baile_
abhaile
aig
chuig
a
ag
t-athair
agus
aig
chuig
na
a
máthair
agus
bhí
siad
a
ag
goil
dul
abhaile
agus
be
gob,
god,
fua
fuáil
siad
insa
sa
mbaile
mór,
thá's
tá a fhios
agat
é
sin.
Chua
Chuaigh
sé,
bhíoch
bheach
sé
_____
trasna,
'oh
stop'
adeir
deir
sí.
'Tá muíd,
'Táimid,
seod
é
an
áit,
agus
sin
é
an
siopa
ansin,’
adeir
a deir
sí.
‘Bhíoch muid
‘Bhímis
a
déileáil
án
ann
agus
fear
a
tí
a
bhí
án,’
ann,
adeir
a deir
sí,
‘b’ait
liom
a
ghoil
dhul
isteach
go
bhfeicinn
é.
Go
bhfeicinn
é.
‘Baile
‘Bailigh
leat,’
adeir
a deir
sé...
Páraic,
Pádraig,
‘Ime
‘Imigh
leat!’
agus
ghlaoi
ghlaoigh
siad
an
ceaib
boy
ag
imeacht
abhaile
thá's
tá a fhios
agat.
Be
gar
bhí
an
fear
a,
an,
fear
a
an
tí,
fear
a
an
tsiopa
siopa
air
a
an
thaú
thaoibh
isti
istigh
dhon
chaunter
chaunster
thá's
tá a fhios
agat
agus
fuair
sí
ár
nú
ndóigh
cuiriú
cuireadh
í
an
lá
roimhe
sin
thá's
tá a fhios
agat.
Pádraic Dolan
Tuigim.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Fuair
sí,
deir
sí
'ó
jees
cé
chaoi
a
bhfuil
tú?'
Shín
sé
agus
luíoch
luíodh
leis.
'Cén
deaul
diabhal
athá
atá
ort?'
a
deir
sí
a
buala
bualadh
suas
an
áit
agus
ag
iarraí
iarraidh
é
a
ag
chur_
é
ina
sheasa,
sheasamh
bhuail
sa
teach
anonn
ansin
í
'Ach
Gach
maith
go
leór
leor
do
bhí
sé
marbh.
Bhuel
nuair
a
ag
tháineadar
ar
ais,
bhí
sí
ansin
le
ocht
____
chuir_
fios
a
an
chuir
chur
air
ar
an
dochtúir.
Agus
sin
é
an
dochtúir
a
an
bhí
ag
tóirt
tabhairt
aireachas
ar
seanchailleach
mí
ó
choin,
mí
roimhe
sin
nuair
a
bhí
sí
a
fáilt
fáil
bháis
agus
nuair
a
bhí
an
cailín
agus
Páraic
a
teacht,
fuair
sí
bás
agus
cuireamh
í
agus
bhí
fear
an
tsiopa
siopa
aig
ag
a
sochraide
agus
bhí
muintir
na
baile
ar
fad
aig
ag
a
sochraide
and
be
God
bhí
_____.
Níl
aen
aon
phioc____
a
chuir
fios
air
an
dochtúir.
Thainic
Tháinig
an
dochtúir,
thainic
tháinig
an
dochtúir
agus
ba
bh’
in
é
an
dochtúir
a
bhí
a
try-áilt
ar
chailleach
na
síógaí
síogaí
ar
fea
feadh
míosa
roimhe
sin
agus
nuair
a
ag
thainic
tháinig
sé,
hainic
chonaic
sé
an
dochtúir,
nuair
a
ag
hainic
chonaic
sé
an
bhean.
Bhí
sí
a
an
fritheáilt
friotháil
air
ar
fea
feadh
míosa.
Thit_
Luíheach
Luífeadh
sé
_____
lé
le
hais
agus
bhí
an
beirt
acu
sínte,
an
dochtúir
agus
fear
a
siopa.
Dia
Dá
leat_
Páraic
Pádraig
ná
níl
aen
aon
fir
_______
ach
chuir
sé
fios
air
ar
a_
a
chuir
air
ar
an
sagart.
Thainic
Tháinig
an
sagart
agus
scéal
nú
nua
aige
agus
be
God,
dhúiste
sí,
dhúsa
dhúisigh
sé
suas
an_
an
cúpla,
an
dochtúir
agus
fear
an
siopa.
Chuir
sé
a
ag
caint
í
agus
d'ime,
d'imigh,
d'inis
bean
as
Chúil
Chúl
Chathair
an
scéal
dhó.
An
chaoi
ar
chas
sé
an_
an_
dhá
mhí
_____
ó
choin
shin
roimis a
sara
d'fhág
sí
seo.
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Ar
na
heachtraí
sin.
Pádraic Dolan
A
tharla
sé.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Ach
cé
a
d'inis
an
scéal
duitse?
T'athair?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Hah?
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Ach
níl
siad
san
agat?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
An
cuín
cumhin
leat
aen
aon
chaighnt
chaint
faoi
Bhruíon
Chaerthainn?
Chaorthainn?
Bruíon
Chaerthainn?
Chaorthainn?
Níor
chuala
tú
trácht
riamh
ar
Bhruíon
Chaerthainn?
Chaorthainn?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ní
Níor
chualas.
chuala mé.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ní
Níor
chualas.
chuala mé.
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
an
Pádraic Dolan
gcreideann
tú
na
scéalta
seo?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Wha?
Pádraic Dolan
An
gcreideann
tú
iad?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Hmm?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Deaul's
Diabhal a fhios
agam.
Pádraic Dolan
Sea.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Ceapaim.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Tá
siad
imithe
amach
anois.
Pádraic Dolan
Aha.
Pádraic Dolan
Deir
daoiní
daoine
go
mbíoch
mbíodh
siad
aun
ann
go
dtí
go
dtáinig
an
solas
leictreachas.
An
electricity
tá's
tá a fhios
agat.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Sea.
Pádraic Dolan
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Sea.
Pádraic Dolan
An
bhfaca?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Go
minic!
Pádraic Dolan
Sa
cheantar
seo?
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Mmmm.
Pádraic Dolan
An
bhfaca
tú
riamh
i
Meiriceá
é?
Meiriceá?
Sea.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Pádraic Dolan
Tá's
Tá a fhios
agam.
Máirtín Ó Fathaigh Killeenadeema Loughrea
Mmm.
