QQTRIN016195c1

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Thaine Tháinig mé air ar a an tsaíol tsaol in oilean oileán Árainn Móir. Tógú Tógadh in Árainn Móir Mór mé go ro raibh mé seacht mbliana déag, d'aois.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Dén Cad é an cineál saoil a bhí in Árainn nuair a bhí tú a fás aníos?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhuel ní ro raibh moran mórán ____ ach cebí cé ar bith a bhí againn, d'alta muid d'altaíomar é agus tá mé cinnte go ro raibh níos mó do de bhár bharr curthaí curtha againne in a ár n-am héin féin ná tá aig ag a t-aíos t-aos óg atá anois unn, ann, ná, ní ró, raibh, bhí a neart _____ anois unn, ann, mar déarhá déarfá de bhia gharú, gharbh, ach a de thairbhe feoil is rudaí mar sin do de b'fhéidir fán faoin Nollaic Nollaig agus fán faoin Cháisc agus laethaibh laethanta speisialta ach noir nuair a gheohá é bhí sé go maith duit. Nis, Anois, tá siad aig ag an tábla agus níl’s níl a fhios agad, agat, b'fhéidir go gcuirheá gcuirfeá ceist de, deich, de deich gceist orthú orthu sula ndeanann ndéanann siad suas a n-intinn goidé cad é a íosa íosfaidh siad ná níl sult acú acu unn, ann, tá sé acú acu ahan gach aon lá.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Mar creidim go gur bia farraige is mó a bhí agaibhse.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Ó, bia farraige, agus d'alta muid d'altaíomar bia farraige.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Ar rinn rinne tú héin féin iascaireachta ar bith riaú? riamh?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Rinn, Rinne, rinn rinne agus is minic a d'imair d'iomair mé suas go Ros Beag agus aniar go Cionn Caslach agus ahan gach aon áit ná ní ró raibh inneall a ar bíth bith a ag gol dul san am sin.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Bádaí Báid seóil? seoil?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bádaí Báid seóil, seoil, _____ ní ró raibh ae aon rud air ar an oilean oileán san am sin ah ach a an dá bhád inneall, sin ag muitir muintir a phosta, mar dearhá dearfá le... leis na Niall Johndies, agus cionn ceann eile aig, ag, go ndeana ndéana Dia a mhaith orthú orthu uilig uile Phil Néill. Ní ró raibh air ar an oilean oileán ach an dá bhád inneall insan san am sin agus bhuel bheireit siad thugaidís isteah isteach an t-easpag agus neithí nithe mar sin ach eh a de thairbhe go ró raibh an rud ina dheiheall dhoicheall leo, ní ró. raibh.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Ró Raibh mórán cathú caitheamh aimsire air ar an oilean oileán ag an am sin?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhí níos mó cathú caitheamh aimsire air ar an oilean oileán san am sin déarhainn déarfainn ná tá nis anois unn, ann, ná ní ró raibh television agus ní ró raibh news unn, ann, mar déarhá déarfá ní ro raibh an réidio raidió agus raha rachfá isteah isteach i dteah dteach ar airneál airneán agus b'fhéidir go mbeú mbeadh ______ thart le scór daoiní daoine thart ar an urlár, ní ró raibh cathaoireaha cathaoireacha acú acu agus bhí a sceál scéal héin féin aig ag ahan gach aon nduine. Raha Rachaidh tú isteach i dteach anis anois agus tá do bhéal druite druidte tá sé cho chomh maith agat fanacht sa bhaile. Níl tú ah ach ag éisteat éisteacht leis a an rud atá a ag gol un chun tosaí tosaigh i Londain ná in áit neart éigin eile don tsaíol. tsaol.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Dén Cad é an aois a bhí tú nuair d’fhág tú Árainn?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhí mé seacht mbliana déag go leith nuair a cho chuaigh mé go hAlbain, is cho chuaigh mé suas go Fortwilliam agus chua chuaigh mé a dh’obair obair sa sna tunnels.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Obair chruaí. chrua.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Obair chruaí chrua insna sna na tunnels agus bhí cúig pín pingin déag san uair agam agus bhí sé ina airgead mhór, bhí phín phingin acú acu amuí amuigh ar taíú taobh amuich amuigh ach istoí istigh insna sna tunnel, bhí cúig pín pingin déag ann, sé lá na seachtaine, ocht n-uaire sa lá agus bhí air ar a meas go ró raibh airgead mór unn, ann, agus bhí. Bhí trí phunt sa tseachtain unn ann ah ach ansin, bhí, bhí cea__, bhí muid bhíomar mar, mar déarhá déarfá istoí istigh in comórtas ní ró raibh siopaí ná daoiní daoine thart a mbeach lucht caerah caorach aig ag bearraheat bearradh caerach caorach agus bhí an fear a ro muid rabhamar ag ob__, an mhuitir mhuintir a ro muid rabhamar ag obair do dó bhí siad á dtógáil, agus bhí scillin scilling is punt sa tseachtain amah amach as a ár bpáighe bpá ar son a ár gcuid bí bia agus ar ár leabaí leaba agus eh, nuair a bhí deiriú deireadh díolta eadar idir stampa agus ahan gach aon seort sórt eile, bhí seacht déag is punt agus cúig píne pingine fáca fágtha as páighe pá na seachtaine.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Cé mhéad bliain a chaith tú in Albain a Phete?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

A muise, sin ceist mhaith a mhic. Shiúil mé Albain, Seasain, Sasana, agus a an Bhreatain Bheag. Bhí mé thíos in Plymouth, bhí mé thíos in Pensance d'oibir d'oibrigh mé ansin. D'oibir D'oibrigh mé thuas i Fortwilliam, bhí mé thuas a fhad le Oban agus éiteaha áiteanna istoí, istigh, bhí mé, a bhí mé seacht mbliana déag de aois, níor chai chaith mé bliain sa bhaile.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Cad é an aois, cad é an aois a bhí tú ansin, nuair a thug tú do éí aghaidh ar na Stáit Aíontaithe? Aontaithe?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

A, chua chuaigh mé sna Stáití Stáit i naoi déag cearaha ceathracha is a hocht, Oíche Shauna Shamhna a sheol mé as Cove agus gálú gála gaoithe unn. ann.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Bhí.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhí mé san am sin, nú nó bhuel thaine tháinig mé, thaine tháinig mé ar an tsaíol tsaol naoi déag is a dó dhéag, so seo sin trí, bhí mé sé bliana déag agus bhí mé mar déarhá déarfá nuair a chua chuaigh mé go Meiriceá, rud beag ró-aíosta ró-aosta le fáil isteah isteach ann, ach bhí an t-áú t-ádh orm.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Bhuel nuaí nuair chuaí chuaigh tú go dtí na Stáit Aontaithe, thug tú d'éí d'aghaidh ar Chicago do.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Thug mé m'aghaí m'aghaidh ar Chicago nuair a bhí mo mhuitir mhuintir ansin róm. romham.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Cén fáth a dtéann muintir Árainn ar fad go Chicago?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhuel is é an dóí dóigh atá ar Chicago do muitir muintir Árainne, má tá duine de do chiniú chine in áit ar bích bith agus tá tú i do strainséar strainséir in áit shar sula ndeaha ndeachaigh tú air, agus tá ahan gach aon ass unn ann a an dóí dóigh chéarna chéanna na Italians na Polak, a, i do chósanacht, chomharsanacht, raha rachaidh tusa isteach, déarhaí déarfaí siad a, m_ a dearas dearfas the yank i mBéarla, that’s an Italian neighbourhood.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Sea.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Tig leat _____ a ligean, agus tá siad a ag caint a dteangaí dteanga héin féin unn, ann, that’s an Irish neighbourhood.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Bhuel ins inis seo dú, dom, bhfuil Gaeilic Gaeilge á lóirt labhairt in Chicago?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Tá.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Aig Ag bunú Árainn anois.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Ó bunú Árainn ná níl aen aon ní eile ann ach Gaeilig, nuair atá siad leófa leo héin féin mar adéarha déarfá agus eh, rud beag eile do, chuaí chuaigh daoiní daoine anonn go Chicago ná ró raibh mórán cleachtú cleachtadh acú acu ar Ghaeilic Ghaeilge agus d'fhólaim d'fhoghlaim siad í mar ní mhath mhaith leófa leo a bheith corr, agus oiread teagasc na Gaeilice. Gaeilge. Tá, nuair a d'fhág mise Chicago bhí trí, bhí trí rang a ag goil dul sa tseachtain, teagasc na Gaeilice, Gaeilge, in DePaul in Chicago.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Bhuel anuraí anuraidh thainic tháinig tú héin féin un chun a an bhaile a Phete.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Thaine Tháinig mé, thaine tháinig mé un chun a an bhaile anuraí, anuraidh, ná b’éigean dú dom a theacht un chun an bhaile, ní ro raibh choice a ar bíth bith agam.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Ní ró raibh an tsláinte ró-mhaith rómhaith agat.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Tá, d’imí d’imigh an tsláinte agus ní ró raibh ní hea, mar déarhá déarfá nuair a chaileas chailfeas tú an tsláinte, tá ahaint ort eile léi.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Bhuel ins inis seo dú dom a Phete, co cá uaí uair a fua fuair tú ama amach go dírea díreach go ro raibh dro-shláinte drochshláinte agad? agat?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Inseaha Inseoidh mé sin duit. Bhí mé ar bhár bharr a an tsaoil shíl mé héin féin agus bhí muid bhíomar amuí amuigh ar chruinniú, bhí chruinniú againn mar déarhá, déarfá, bhuel mar déarait siad déarfaidís thall ansin The Árainn Mór picnic. Chua muid Chuamar amah amach lá, amuí amuigh sa, amuí amuigh sa tír agus, bhí muitir muintir Árainn uilig uile cruinní cruinnithe unn ann agus muitir muintir Ghaoi Ghaoth Dóir Dobhair agus thart uilig uile agus bhí ár gcuid bí bia héin féin aig ag ahan gach aon nduine agus ag inse insint scéalta agus a baíolú bualadh druma agus ag imirt bael, ball, a ach bhí mise amuich amuigh cho chomh maith le duine agus bhí an Dochtúir Ó Dúí Dubhthaigh as Árainn amuich amuigh agus a bhí muid bhíomar a ag córá, comhrá, is d'iarr sé orm, chuir sé ceist orm, deir sé caidé cad é atá tú a dhéanú dhéanamh Dé Sathairn? Muise adeir a deir mé níl mé a ag déanú déanamh a dhea. dhath. Bhuel adeir a deir sé _____ go raha rachfá síos, adeir a deir sé, síos un chun a na hotharlainne a deir sé Saint Joseph's. ______ go bhfeicinn. Caidé Cad é atá mé a dheánú thíos, a deirim. Sea, bhuel, a deir sé, ‘tá mo dhitheáir dheartháir ag goil dul agatsa,’ adeir a deir sé ‘le trí scór bliana" a deir sé "in Arainn, do bharúil," adeir a deir sé "ní dheana dhéanfaidh siad dohar," adeir a deir sé _________ ar bith caite unn. ann. Fua Chuaigh mé síos agus d’úrc d’amharc sé orm bhí sé a ag fanat fanacht liom agus ghlac sé pachtúirí pictiúir dú dom agus d'ins d'inin sé dú dom go ro raibh an murdar ar na scamhain. scamhóga. Níor chuir sé. So chuir mé ceist air an mbeú mbeadh faill um agam a ghoil dhul go hÉirinn, "ó níl faill a ar bíth bith do dhul go hÉirinn" adeir a deir sé. "Tá tú teat teacht istea isteach anseo amárah" amárach" agus adeir a deir sé "sin sin". Sin an chéad scéal a fuair mise ar go ró, raibh, go ro raibh sé orm.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

B’é sin ailse?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhí an ailse unn ann agus bhí mé seachtain istoí istigh ansin a ag tarraint tarraingt pheachtúr phictiúr agus chuarta chuardaigh sé á ó bhun go bár barr mé, súil agus buas buíochas do Dhia fuair sé an rud a bhí sé a iarraí. iarraidh. Ní ro raibh sé ach, ach insa sa scamhan scamhóg agus ní ró raibh an darna dara scéal air ah ach an scamhan scamhóg a bhuint bhaint amah amach agus rinn rinne sé sin.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Bhuel goidé cad é mar a bhí tú ina dhéí dhiaidh sin?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhí mé leoga, mar adeir a deir sé héin féin ní ró’s raibh a fhios aige goidé cad é an bealah bealach a rahainn. rachainn. N’á Nuair a chuaí an croídhe croí geall#? geall as a shaíol shaol nuair a d'imí d'imigh an scamhán scamhóg leis an aslú aslach agus a _______, fascailte oscailte bhí mé sé a chlog ar maidín, mhair sé, mhair a... cúig huaire a bhí mé ar an tábla acú acu agus fuair mé cupla cúpla droh-thaíom drochthaom an hoíche sin nuair a mhuscail mé mo moscailte muscailte agus ní mhiste liom goidé cad é an dóí dóigh a rahainn, rachainn, ceacú cé acu a gheóinn gheobhainn bisea biseach nú nó a gheóinn gheobhainn bás, níor chuir, níor ro raibh sé a ag cuir cur baíorthú buartha ar bí bith orm bhí mé co chomh tinn sin, ach eh buas buíochas do Dhia ní bhfuair mé ach dá thaíom thaom ach bhí ogla eagla mhór air dá bhfuínn bhfaighinn an tríhiú tríú cionn, ceann, na nach n-anhainn#? bhfanfainn#? é, a ach buas buíochas do Dhia tá mé thart go fóill.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Ró Raibh sé ar d'intinn aig ag an am sin a theart theacht go hÉirinn?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

A, lá a fheiceas fheicfeas tusa, raha rachaidh tusa ar bhád ná, ná, ná ar eitleán as Éirinn, tá sé ar d’intínn d’intinn pilliú, filleadh, níl duine a ar bí bith ag imeaht imeacht ar an intínn intinn go bhfuil sé a ag goil dul an aon bhealah bhealach amháin ach faraíor faraor leis a an mhórchuid acú acu bhí _____ nár phill, ah ní imeann imíonn duine a ar bí bith air ar an intínn intinn sin, tá siad i gcónaí a ag teacht ar ais.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

D’úirt Dúirt tú héin féin ansin tá bomaite nóiméad ó shin i fichid a naoi bhí tú a caint leis a dochtúir, an mbeú mbeadh faill agam a ghoil dhul go hÉirinn. Goidé Cad é a bhí i gceist agat?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

An mbeinn alt ábalta ar a fá_ mo bhealach a dhean_ an dtúrhait siad, dtabharfaidís an dtúrhú dtabharfadh Dia faill dú dom nuair a huala chuala mé go ro raibh ailse air ar a an scamhan, scamhóg, bheul bhuel sin deiriú, deireadh, sin a, sin a tuigmheáil tuiscint atá againn air, sin deiriú deireadh agus bhí mé a cuir cur ceiste air a dtúrhú dtabharfadh Dia faill dú dom a bheith alt ábalta air ar a ghol dhul go hÉirinn agus t-aíos t-aos óg a fheiceail fheiceáil sul má sula rahainn rachainn faoin chlár.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Tá's Tá a fhios agat héin féin anois a Phete go bhfuil an ailse seo ort. Caidé Cad é go chomh dona agus tá sé san am i láthair abair?

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Bhuel bhí cuid ____ go deanaí déana Dia a mhaith orthú, orthu, bhí aithne agam air ar na hiascairí a cailliú cailleadh thiar in Rathlin.

Timlin Ó Cearnaigh Machaire Chlochair Cill Mhic Réanáin

Seaí. Sea.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Agus bhí cuid acú acu ar bhár bharr na gaoithe agus ar bhár bharr a an tsaoil agus bhí Hiúdaí Eddie, go ndeana ndéana Dia a mhaith air ar air ar fhear acú, acu, bhuel ina chroí bhí truaí trua aige ag Hiúdaí Eddie dúsa domsa agus ní rahait rachadh sé thart gan a theaht theacht istea isteach i mo fhiafrú, fhiafraí, ní dheaha dheachaigh sé airiaú riamh siar gan an t-iasc úr leis a rann, roinnt, agus i dtólú _____ tséasar thart go dtórhait dtabharfadh sé bochcas bosca éisc dú. dom. Bhí sé deánú déanamh creidim nuair a bhí mé i mo shliplínea shliplíneach má bhí mé, nár bheag a shíl seisean go ro raibh an dainséar go chomh clósáilte agus nár bheag a shíl mise agus sin mar tá saíol saol duine. Níl’s Níl a fhios agat caidé cad é bhéaras thabharfas do bhás ná gá cá uair a gheofas gheobhfas tú bás.

Proinsias Ó Conluain

Deir Peadar Mac Suibhne nach bhfuil sé chomh doilí doiligh bás a fháil agus a shíleas shíleanns daoine, agus níl eagla ar bíth bith air héin féin roimh an bhás. Bealach amháin atá aige le sult a bhuint bhaint as a tsoel, tsaol, cumú cumadh órán amhrán agus chuala muid chualamar ceann dá chuid órán amhrán á chanú chanadh aig ag Mícheál Ó Gallachóir sa chlár seo trí seachtainí ó shin. D'aithris sé órán fuarán eile dá chuid, ceann a chum sé i Chicago do Thimlin Ó Cearnaí.

Peadar Mac Suibhne Baile an tSratha Baollaigh

Is fada a d'fhág mise Éirinn, agus sheól sheol mé thar sáile anall, a thóraíocht saibhreas an tsaoil seo, ach faraíor faraor is mé a bhí dall. Is é an tsláinte bunrúta an tsaibhris, Is an óige an bláth bán ar a bár, barr, Nuair a chaileas chaillfeas an cholainn na ní sin, Is goirid gairid go ro raibh tú faoi chlár. Nuair a d'fhág mé mo bhaile in Éirinn, Ní ro raibh unn ann ach nár bhris sé mo chroí, Mo mháthair bhocht snaíomta snaidhmthe fádúdú, faoi a dtaobh dom, Gach osna ag teacht óna croí. Mo leanú leanbh a thóg mé as cleabhán, cliabhán, Mo leanú leanbh a thug mé as broinn, Anois tá tú ag imeat imeacht is mo fhágail, fhágáil, Is a Dhia nár bocht leat mo ruin#?. ruin. Ba ghoirid ghairid mo sheal insan san tír seo, Nuair a fuair mé an leitir litir le crá, Thug Dia mo mháthair án ón tsaíol tsaol seo, Agus chuaí chuaigh léithi léi iomlán mo ghrá, Anois tá mé scaití scoite go huaignea, huaigneach, Gan athair, gan mháthair, gan lae, lao, Ach is goirid gairid mo sheal ar an tsaíol tsaol seo, Is goirid gairid go dtarraí dtaga mo lá. Dá mbeú mbeadh agam pilliú filleadh ar Éirinn, Agus an tsláinte a bheith agam mar a bhí, Mo mháthair ag fónú fónamh sa bhaile, Ar an bhac a chuir cre crith ar a croí. Na Nach agamsa héin féin a bheú bheadh an saibhreas, na nach gceannahaú gceannódh croc croca don ór bhuí, ach faraíor faraor níl sin i ndán dú, dom, Les Leis na cuimhí cruimheanna a bhéas bheas mé i mo luí.